1. Răng khôn mọc lệch là gì?
Răng khôn là chiếc răng hàm lớn mọc cuối cùng trên cung hàm, thường xuất hiện trong độ tuổi từ 17-25. Tuy nhiên, do thiếu không gian hoặc hướng mọc bất thường, răng khôn có thể mọc lệch hoặc mọc ngầm. Tình trạng này không chỉ gây đau nhức mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.
Răng khôn mọc lệch xảy ra khi răng không thể mọc thẳng bình thường, bị kẹt lại một phần hoặc toàn bộ dưới nướu, gây chèn ép các răng bên cạnh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, răng mọc lệch có thể dẫn đến các biến chứng như viêm nhiễm, sâu răng hay tổn thương răng kế cận.
2. Nguyên nhân gây ra răng khôn mọc lệch?
Răng khôn là răng hàm lớn thứ ba, thường mọc ở giai đoạn cung hàm đã phát triển hoàn chỉnh, khiến răng khôn dễ gặp tình trạng mọc lệch, gây đau nhức và ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng. Những nguyên nhân phổ biến khiến răng khôn mọc lệch bao gồm:
Thiếu chỗ trên cung hàm: Xương hàm không còn đủ khoảng trống khiến răng khôn không thể mọc thẳng bình thường.
Mầm răng phát triển bất thường: Mầm răng khôn có thể hình thành ở vị trí không thuận lợi, dẫn đến mọc lệch hoặc ngầm dưới nướu.
Di truyền: Những người có cấu trúc xương hàm nhỏ, cung hàm hẹp thường dễ gặp tình trạng răng khôn mọc lệch.
Thói quen ăn uống hiện đại: Chế độ ăn mềm, ít nhai làm kích thước xương hàm nhỏ hơn so với tổ tiên, giảm không gian cho răng khôn phát triển.
Nhiễm trùng hoặc chấn thương: Những tác động trong quá trình hình thành răng có thể làm răng khôn mọc sai hướng.
3. Những kiểu răng khôn mọc lệch
Dưới đây là những kiểu răng khôn mọc lệch thường gặp, mỗi loại có mức độ nguy hại và cách xử lý khác nhau:
3.1. Răng khôn mọc lệch gần
Răng khôn mọc lệch gần là tình trạng răng nghiêng về phía răng hàm phía trước. Đây là dạng mọc lệch phổ biến nhất và thường gây đau nhức, viêm nhiễm, hoặc làm hỏng răng kế cận. Tùy vào góc độ lệch, bác sĩ sẽ theo dõi định kỳ hoặc chỉ định nhổ bỏ để tránh biến chứng.
3.2. Răng khôn mọc lệch xa
Dạng răng khôn này ít gặp hơn, khi răng nghiêng về phía sau của hàm. Tùy vào mức độ nghiêng, răng có thể mọc lên bình thường hoặc bị kẹt lại trong xương hàm. Nếu răng không gây đau và có khả năng mọc hoàn toàn, bác sĩ sẽ theo dõi trong một khoảng thời gian. Ngược lại, nếu răng bị kẹt và có nguy cơ gây biến chứng, việc nhổ bỏ sẽ được xem xét.
3.3. Răng khôn mọc ngang
Răng khôn mọc ngang là dạng mọc lệch nghiêm trọng nhất, khi răng nằm song song với xương hàm và chèn ép răng kế cận. Loại răng này không thể tự mọc lên và cần được phát hiện qua phim chụp X-quang. Quá trình phẫu thuật loại bỏ răng khôn mọc ngang thường phức tạp và cần bác sĩ có chuyên môn cao để tránh tổn thương các cấu trúc xung quanh.
3.4. Răng khôn mọc lệch theo chiều thẳng đứng
Là tình trạng răng khôn mọc thẳng nhưng do kích thước thân răng quá lớn hoặc thiếu khoảng trống trên cung hàm nên không thể trồi lên hoàn toàn. Điều này khiến phần răng bị lợi trùm, gây sưng đau, viêm nhiễm và khó vệ sinh vùng nướu xung quanh.
3.5. Răng khôn mọc ngầm
Là tình trạng răng khôn nằm trong xương hàm, mọc ngang hoặc nghiêng 45-90 độ so với răng số 7. Tình trạng này khó phát hiện, dễ gây đau nhức, viêm nhiễm và được nha sĩ khuyên nên nhổ sớm.
3.6. Răng khôn mọc kẹt trong xương hàm
Là tình trạng răng khôn bị xương hàm bao bọc hoàn toàn , không trồi lên khỏi nướu, chỉ phát hiện qua chụp X-quang . Tình trạng này có thể gây đau âm ỉ và tạo nang xương nếu không xử lý sớm.
4. Có nên nhổ răng khôn mọc lệch không?
Việc nhổ răng khôn mọc lệch là cần thiết trong hầu hết các trường hợp để tránh những biến chứng nguy hiểm về sức khỏe răng miệng. Răng khôn không đóng vai trò quan trọng trong chức năng ăn nhai, nhưng nếu mọc lệch hoặc mọc ngầm có thể gây ra nhiều vấn đề như:
Đau nhức kéo dài: Răng khôn mọc lệch gây viêm nhiễm vùng nướu xung quanh, khiến người bệnh đau nhức âm ỉ hoặc dữ dội, đặc biệt khi ăn nhai.
Viêm lợi trùm: Mô nướu bao phủ một phần răng khôn, tạo điều kiện cho vi khuẩn tích tụ, gây sưng đau, chảy mủ và hôi miệng.
Sâu răng kế cận: Răng khôn mọc lệch áp sát răng số 7, làm thức ăn dễ mắc kẹt, tăng nguy cơ sâu răng và viêm nhiễm.
Hủy hoại xương hàm: Răng khôn mọc ngầm có thể tạo nang xương hàm, lâu dài làm tiêu xương và ảnh hưởng đến các răng lân cận.
Lệch khớp cắn: Áp lực từ răng khôn mọc lệch có thể làm xô lệch vị trí các răng còn lại, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chức năng ăn nhai.
Nhiễm trùng lan rộng: Viêm nhiễm quanh răng khôn nếu không điều trị sớm có thể lan xuống vùng cổ, gây nguy hiểm đến tính mạng.
5. Những lưu ý sau khi nhổ răng khôn mọc lệch?
Để quá trình hồi phục sau nhổ răng khôn diễn ra nhanh chóng và tránh biến chứng, bạn cần tuân thủ các hướng dẫn sau:
✅ Những điều nên làm
- Cắn chặt bông gòn trong 30 phút đầu để cầm máu
- Chườm lạnh bên ngoài má trong 24 giờ đầu để giảm sưng.
- Vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng, theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Uống thuốc kháng sinh, giảm đau đúng liều lượng.
- Nghỉ ngơi và ăn các món mềm, loãng như cháo, súp.
- Dùng chỉ nha khoa thay vì tăm để tránh tổn thương vết thương.
- Tái khám đúng lịch hẹn để kiểm tra tình trạng lành thương.
❌ Những điều không nên làm
- Không khạc nhổ nhiều vì dễ gây chảy máu kéo dài.
- Hạn chế súc miệng mạnh trong 24 giờ đầu.
- Hạn chế ăn uống đồ quá nóng, quá lạnh, đồ tanh sống.
- Không vận động mạnh, làm việc quá sức.
- Không tự ý uống thuốc ngoài đơn kê của bác sĩ.
- Không xem nhẹ tình trạng rỉ máu kéo dài hơn 3 giờ mà cần đến nha khoa kiểm tra ngay.
Hy vọng rằng bài viết trên đây đã giúp bạn hiểu rõ về cách chăm sóc và vệ sinh răng sau nhổ răng khôn. Liên hệ ngay đến Nha khoa Ân Tâm Phú Quốc nếu bạn có nhu cầu thăm khám và điều trị bởi đội ngũ bác sĩ chuyên môn.